Chiến tranh Mỹ – Trung sẽ nổ ra tại châu Á ?

Thụy My  Đăng ngày 10-04-2017 Sửa đổi ngày 10-04-2017 19:48

media
Hàng không mẫu hạm Mỹ USS Carl Vinson tại Thái Bình Dương, ngày 30/01/2017.U.S. Navy/Reuters

Thông tín viên nhật báo Le Figaro tại Bắc Kinh nhận định, hai đại cường hàng đầu thế giới phải thỏa thuận với nhau để đối phó với việc Bắc Triều Tiên leo thang nguyên tử. Tuy nhiên các điểm căng thẳng lại rất nhiều trong khu vực châu Á.

Cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa hai ông Tập Cận Bình và Donald Trump, tại dinh cơ sang trọng ở Florida của nhà tỉ phú, chưa đủ để tháo gỡ các nguy cơ đối đầu ở châu Á. Hai lãnh đạo Mỹ-Trung không thỏa thuận được về phương thức chặn đứng cuộc chạy đua vũ trang nguyên tử của Bình Nhưỡng. Bằng chứng là hôm thứ Bảy 08/04/2017, ông Trump quyết định điều một hàng không mẫu hạm cùng với hạm đội đến bán đảo Triều Tiên. 

Đài Loan và các đảo tranh chấp ở Biển Đông, Biển Hoa Đông cũng là nguyên nhân gây căng thẳng cao độ giữa hai đại cường. Nếu Bắc Kinh và Washington phải cố gắng tránh mọi xung đột, khả năng xảy ra các sự cố nghiêm trọng trong khu vực là hiện thực.

Mỹ sẽ tấn công Bắc Triều Tiên ?

Ông Donald Trump đã hàm ý có thể đơn phương tấn công Bình Nhưỡng, nếu Bắc Kinh không gây thêm áp lực lên người láng giềng hay quậy phá đã liên tục cho thử nguyên tử và bắn hỏa tiễn. Mối đe dọa trở nên cụ thể trong những ngày gần đây : sau khi phá hủy các mục tiêu ở Syria hôm thứ Sáu 7/4, Hoa Kỳ đã điều một hàng không mẫu hạm cùng với hạm đội tiến về phía bán đảo Triều Tiên. Tuy vậy can thiệp chỉ là giải pháp cuối cùng, vì sẽ rất tai hại cho khu vực.

Chuyên gia về Trung Quốc Jean-Pierre Cabestan của trường đại học Báp-tít Hồng Kông nhấn mạnh : « Hậu quả sẽ rất khó kiểm soát. Một cuộc tấn công của Mỹ dù với mục tiêu rất cụ thể, có thể dẫn đến phản công hàng loạt của pháo binh Bắc Triều Tiên ở gần biên giới vào Seoul ». Nhà chính trị học Lâm Hòa Lập (Willy Lam) cũng ở Hồng Kông nói thêm : « Cho dù ông Trump sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn ông Obama, nhưng đó sẽ là một quyết định rất khó khăn, cần có kế hoạch tỉ mỉ, do khả năng xảy ra thảm họa cao ».

Trung Quốc vốn lo ngại chiến tranh nguyên tử ở gần biên giới, muốn tránh kịch bản này bằng mọi giá. Nhưng Bắc Kinh cũng không muốn bóp nghẹt kinh tế của đồng minh Bình Nhưỡng, sợ Bắc Triều Tiên sụp đổ. Người khổng lồ châu Á lo ngại luồng người tị nạn sẽ tràn vào miền đông bắc, và một nước Triều Tiên thống nhất khiến Hàn Quốc và đồng minh Mỹ bỗng ở sát nách.

Mỹ-Trung sẽ đối đầu ở Biển Đông ?

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson trước khi ông Donald Trump nhậm chức đã đe dọa phong tỏa, không cho Bắc Kinh đi vào các hòn đảo tranh chấp mà nước này đang kiểm soát tại Biển Đông. Nay ông đã nhẹ giọng hơn, nhưng căng thẳng vẫn còn đó. Trung Quốc yêu sách gần như toàn bộ vùng biển này, nhưng nhiều nước láng giềng cũng tuyên bố chủ quyền. Chính quyền Bắc Kinh đã cho đào đắp mở rộng một số đảo, và xây dựng cảng biển, phi đạo, cơ sở hạ tầng quân sự.

Báo chí nhà nước đã hăm dọa là nếu ngăn cản Bắc Kinh kiểm soát các đảo, coi như đã gây chiến giữa hai cường quốc nguyên tử. Cho dù quân đội Mỹ hùng mạnh hơn, « không chắc rằng ông Donald Trump sẵn sàng nhảy vào cuộc chiến tranh chấp chủ quyền, vả lại các nước Đông Nam Á liên quan cũng không đồng thuận về hành động khiến họ trở nên bất ổn trước người láng giềng khổng lồ Trung Quốc » – theo nhà nghiên cứu Sophie Boisseau du Rocher, trung tâm châu Á của viện IFRI. Hoa Kỳ có thể tự bằng lòng với việc « bảo vệ tự do hàng hải, theo các tiêu chuẩn và quy định của Luật Biển ».

Ngược lại, khả năng xảy ra sự cố, nhất là giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, nghĩa là « các phi cơ tiêm kích hay chiến hạm bất ngờ đụng độ nhau tại Biển Đông, là một quan ngại lớn » – ông Lâm Hòa Lập nhấn mạnh. Tất cả tùy thuộc vào khả năng của các lãnh đạo không để xảy ra leo thang, mà theo các chuyên gia, thì khó thành hiện thực.

Bắc Kinh sẽ gây hấn với Tokyo để giành quần đảo Senkaku ?

Trung Quốc và Nhật Bản tranh chấp tám đảo nhỏ và đá không người ở tại Biển Hoa Đông. Hiện do Nhật kiểm soát với tên Senkaku, Bắc Kinh gọi theo tiếng Hoa là Điếu Ngư. Chủ đề này vô cùng nhạy cảm từ nhiều thập niên, nhưng Donald Trump đã khuấy động lên hồi tháng Hai, khi khẳng định – như Barack Obama trước đó – vấn đề biển đảo nằm trong cam kết liên minh quân sự giữa Tokyo và Washington.

Khi thủ tướng Nhật sang thăm tổng thống Mỹ, cả hai nhà lãnh đạo cùng phản đối « tất cả các hành động chống lại » việc Nhật Bản quản lý Senkaku. Trung Quốc phản ứng bằng cách cáo buộc Washington « muốn gây bất ổn trong khu vực », vào đầu tháng Ba đã điều ba tàu tuần duyên diễu quanh quần đảo đang thèm muốn. Trước đó vào mùa hè 2016, Bắc Kinh cũng đã biểu dương sức mạnh tương tự. Rất có khả năng xảy ra các sự cố trên biển hoặc trên không tại vùng này.

Trung Quốc rốt cuộc sẽ tấn công Đài Loan ?

Người khổng lồ châu Á, vốn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, cho dù hòn đảo này độc lập trên thực tế, chưa bao giờ từ bỏ khả năng vận dụng đến vũ lực để thôn tính. Quan hệ giữa đôi bờ eo biển Formosa càng căng thẳng hơn từ đầu năm 2016, khi bà Thái Anh Văn đắc cử tổng thống Đài Loan. Bà là người vẫn đòi có thái độ cứng rắn hơn trước Bắc Kinh, và Trung Quốc nghi ngờ bà có ý định tuyên bố độc lập.

Mối quan hệ này lại càng sa sút từ sau cú điện thoại giữa bà Thái Anh Văn và tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tháng 12 năm ngoái. Chế độ cộng sản Trung Quốc vốn luôn cấm đoán các nước có quan hệ ngoại giao với mình cũng đặt quan hệ song song với Đài Loan.

Bắc Kinh bèn liên tục gây áp lực, đặc biệt về quân sự : cho hàng không mẫu hạm duy nhất của mình với năm chiến hạm hộ tống, chạy xuyên qua eo biển Đài Loan. Đài Bắc, mà Hoa Kỳ là nhà cung cấp vũ khí hàng đầu, chuẩn bị cho khả năng tệ hại nhất và tìm cách tăng cường quốc phòng. Nhưng quân đội Đài Loan không thể kháng cự mà không có sự giúp sức của đồng minh Mỹ.

Trước mắt khó thể xảy ra việc Trung Quốc tấn công, và bà Thái Anh Văn gần đây cũng tránh những hành động khiêu khích Bắc Kinh. Tuy nhiên trước sự trỗi dậy của bản sắc Đài Loan, trong tương lai Trung Quốc có thể mưu toan kiểm soát hòn đảo này bằng vũ lực. Chuyên gia Jean-Pierre Cabestan nhận định : « Tất cả các giải pháp tỏ ra ngày càng khó khăn. Thoạt đầu, Bắc Kinh có thể tiếp tục siết chặt gọng kềm qua việc o ép chính phủ đương nhiệm về kinh tế và ngoại giao, nhưng về lâu về dài, khoảng sau năm 2020, khả năng một cuộc tấn công vũ trang là không thể loại trừ ». Vấn đề còn lại là Hoa Kỳ có can thiệp hay không…

Một cuộc xung đột giữa hai cường quốc hàng đầu là khó tránh khỏi ?

Sự cất cánh của Trung Quốc, vốn ngày càng ganh đua với Hoa Kỳ để giành quyền lãnh đạo thế giới, có thể tự động dẫn đến một cuộc đối đầu quân sự – theo dự báo của các chuyên gia bi quan nhất. Graham Allison, giáo sư trường đại học Havard viết rằng hai đại cường sẽ « hướng đến một cuộc chiến tranh, trừ phi họ có được quyết định khó khăn và đau đớn để ngăn trở ». Giáo sư Allison chuyên phân tích các cuộc xung đột trong lịch sử giữa Athens và Sparta, giữa Anh và Đức trước Đệ nhất Thế chiến. Cứ mỗi lần cường quốc thống trị bị tranh giành vai trò đều xảy ra chiến tranh.

Không ai biết được liệu Trung Quốc có đi theo con đường này hay không, nhưng việc dồn sức để lấp đầy khoảng cách về quân sự với Hoa Kỳ đã gây ra nhiều lo ngại. Bắc Kinh muốn tăng ngân sách quốc phòng « khoảng 7% » cho năm 2017 để có thể « đẩy lùi ngoại xâm », trong khi tổng thống Donald Trump hứa hẹn « tăng cường sức mạnh » chưa từng thấy cho lực lượng Mỹ, qua việc tăng gần 10% ngân sách quốc phòng, tuy còn phải được Quốc Hội thông qua.

Mục tiêu của Trung Quốc là « đưa Đông Nam Á trở lại thành vùng ảnh hưởng truyền thống của Bắc Kinh, và như vậy về lâu về dài sẽ đẩy lùi Hoa Kỳ ra khỏi khu vực » – nhà nghiên cứu Benoît de Tréglodé của Viện IRSEM nhận xét. Tương quan lực lượng đang trong quá trình đảo ngược.

Ông nói thêm : « Trong mười năm tới, hải quân của Trung Quốc sẽ có đông đảo chiến hạm trong vùng, mà Hoa Kỳ chưa bao giờ triển khai số lượng như thế ». Trong trường hợp Mỹ rút dần lực lượng – một kịch bản chưa được khẳng định – chiến lược tăng cường quân sự này có thể giúp Bắc Kinh thực hiện được tham vọng của mình mà khỏi cần chiến đấu.

 

Advertisements
This entry was posted in Chính Trị. Bookmark the permalink.

3 Responses to Chiến tranh Mỹ – Trung sẽ nổ ra tại châu Á ?

  1. haiz00 says:

    Tập Cận Bình, Biển Đông và Mar-a-Lago

    media
    Dinh cơ nghỉ mát Mar-a-Lago, nơi tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp Tập Cận Bình trong hai ngày 6 và 7/04/2017.REUTERS/Joe Skipper

    « Mar-a-Lago » tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là « Biển Hồ », hoặc « Biển trở nên hồ ». Tổng thống Donald Trump và chủ tịch Tập Cận Bình có thể chú ý đến cái tên của dinh cơ ông Trump ở Palm Beach, nơi họ đang gặp gỡ để thảo luận về quan hệ Mỹ-Trung.

    Theo giáo sư Donald K.Emmerson, trường đại học Stanford trên The Diplomat, từ « Biển Hồ » còn mô tả chính xác những gì Trung Quốc đang làm ở Đông Nam Á, khi Bắc Kinh tiếp tục đơn phương dùng vũ lực biến vùng biển này thành ao nhà của Trung Quốc.

    Giáo sư Emmerson nhận định, Biển Đông là trái tim biển cả của Đông Nam Á. Quá trình quân sự hóa các thực thể ở đây rõ ràng cho thấy Trung Quốc muốn phát triển một mạng lưới căn cứ quân sự, có thể nhằm gây sức ép lên các nhà lãnh đạo Đông Nam Á để họ phải quỳ gối trước Bắc Kinh.

    Trung Quốc cũng hy vọng bằng cách này chặn đứng các cuộc tuần tra hàng hải của Hải quân Hoa Kỳ tại vùng biển quốc tế kể từ thời chính quyền Obama. Đó các vùng biển xung quanh quần đảo Trường Sa, năm ngoái đã được Tòa án Trọng tài Quốc tế La Haye công nhận là hải phận quốc tế.

    Nếu chủ đề này không được nêu ra tại Mar-a-Lago, hoặc bị hạ thấp trong cuộc đối thoại giữa hai nhà lãnh đạo, ông Tập sẽ quay về Bắc Kinh với niềm tin là ông Trump đã chấp nhận sự bành trướng của Trung Quốc. Tập Cận Bình cũng có thể nghĩ rằng ông ta dành cho Trump « phần thắng », khi tránh cho ông Trump việc lên tiếng cảnh báo Trung Quốc.

    Qua việc nhượng bộ chút ít trong quan hệ kinh tế, Tập Cận Bình hy vọng đã trao cho Trump một « chiến thắng » chệch hướng. Chệch hướng, vì những nhượng bộ nho nhỏ về kinh tế của Trung Quốc có thể được mô tả là ông Trump đã đạt mục đích. Một thành công thật ra là thất bại, khi không đạt được bất kỳ tiến triển nào về vấn đề Biển Đông, bị bỏ lại một mình trong cuộc tranh cãi về chủ đề luôn bế tắc này.

    Việc các máy bay và tàu dân sự cũng như quân sự được tự do đi vào Biển Đông là nằm trong lợi ích của Mỹ. Ngược lại, việc này không có lợi cho Trung Quốc một khi họ muốn điều tiết một cách chọn lọc, một mình làm chủ vùng biển này. Nhớ lấy điều ấy, trong cuộc gặp thượng đỉnh này hoặc sau đó, Washington nên và phải khuyến khích các quốc gia Đông Nam Á và các nước khác kể cả Trung Quốc, thực hiện các chuyến hải hành và phi hành tại Biển Đông – một cách đơn lẻ, phối hợp với nhau hoặc với Hoa Kỳ.

    Các chuyến đi này có thể mang tính quân sự, hoặc không nhất thiết phải như thế. Có thể tiến hành cả các cuộc thao dượt về an toàn hàng hải, phòng chống thiên tai, thẩm định nguồn cá chẳng hạn. Điểm mấu chốt là hành trình và các hoạt động hải hành, phi hành ấy phải tuân thủ bản đồ khu vực phù hợp với phán quyết của Tòa Trọng tài tháng 7/2016, theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Bản đồ này đã được công bố rộng rãi cho các quốc gia ven biển và xa hơn nữa.

    Ông Trump không phải là người hăng hái ủng hộ cách tiếp cận đa phương. Nếu trước tiên ông nêu ra khái niệm « hợp tác tuần tra » song phương trên Biển Đông với người đồng nhiệm Trung Quốc và bị bác bỏ, thì sau đó vẫn có thể đề nghị với các nước liên quan. Một số nước – ít hay nhiều – có thể chấp nhận tiến hành mà không có Trung Quốc tham gia. Đã có những nước chuyển sang « gặt hái » những nhân tố của một Hiệp định Đối tác Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) trong đó Hoa Kỳ vắng bóng.

    Trong số 18 quốc gia thành viên của hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) có Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc, và các nước ASEAN. Tại Mar-a-Lago, chính quyền Trump có thể đề nghị với Trung Quốc và các nước EAS dời lại chủ đề « hợp tác tuần tra » trên đây vào nghị trình của Diễn đàn AES thứ 12 sẽ diễn ra vào giữa tháng 11 tại Philippines.

    Theo giáo sư Emmerson, có thể tại hội nghị thượng đỉnh lần này không đạt được đồng thuận về việc thảo luận đề nghị trên. Nhưng chỉ riêng việc đề xuất cũng có thể gây ra các phản ứng, ủng hộ hoặc chống đối. Ít nhất, việc phổ biến ý tưởng này có thể tạo sự chú ý đến nhu cầu phải có các hoạt động chung – dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế, và gây thối chí đối với những kẻ muốn đơn phương dùng sức mạnh, vi phạm luật quốc tế.

    Đưa ý định này đi xa hơn – ít nhất đến các cơ quan tư vấn, nếu không phải là các bộ ngoại giao – cũng giúp bảo đảm với các quốc gia châu Á liên quan, rằng Hoa Kỳ không để con đường hàng hải này rơi vào tay bất cứ cường quốc bá quyền nào, và cũng không muốn đóng vai trò người kiểm soát duy nhất.

    Cuối cùng, chỉ đơn thuần nêu ra vấn đề, tranh luận và cải thiện ý tưởng có thể dẫn đến những phần tử quá tự tin ở Bắc Kinh phải đặt câu hỏi, liệu các nước khác – kể cả các nước láng giềng của Trung Quốc – có sẽ thụ động ngồi nhìn khi Trung Quốc biến vùng biển trung tâm của Đông Nam Á « từ biển thành hồ » hay không. Tác giả Donald K.Emmerson kết luận, cái tên « Mar-a-Lago » rốt cuộc sẽ được ghi nhớ như là một sự trùng hợp mỉa mai, nhưng không mang tính tiên tri.

  2. haiz00 says:

    Hải quân Trung Quốc muốn khoác chiếc áo toàn cầu

    media
    Quân Trung Quốc tập luyện tại một căn cứ quân sự ở Trừ Châu (Chuzhou) tỉnh An Huy, 13/05/2015.REUTERS/China Daily

    Trong bài viết « Bắc Kinh định ra cho hải quân tầm vóc toàn cầu », thông tín viên Le Monde tại Bắc Kinh nhận định, Sách Trắng quốc phòng của Trung Quốc đã nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh trên biển khơi.

     

    Theo tờ báo, Trung Quốc khi quan tâm về lợi ích của mình ở nước ngoài và của người Hoa trên tất cả các lục địa, đã khẳng định quyết tâm chuyển đổi thành cường quốc hải quân. Trong cuốn Sách Trắng mới công bố hôm thứ Ba 26/5, lần đầu tiên dành riêng cho chiến lược quân sự, Hội đồng Nhà nước đã trình bày các chiến lược để giao phó vai trò toàn cầu cho quân đội Trung Quốc.

    Việc công khai này được Bắc Kinh giới thiệu như một hành động minh bạch, diễn ra trong bối cảnh Mỹ-Trung đang khẩu chiến về Biển Đông. Tại đây, các công trường bồi đắp các đảo đá ngầm và rạn san hô để lấn biển của Bắc Kinh, từ nhiều tháng qua là mục tiêu của chiến dịch tố cáo mạnh mẽ từ phía Washington.

    Sách Trắng quốc phòng Trung Quốc đã thừa nhận sự chuyển đổi không làm mấy ai ngạc nhiên, của cường quốc thương mại thế giới. Văn kiện này nhấn mạnh : « Sự an toàn cho các lợi ích viễn hải Trung Quốc về năng lượng và tài nguyên, các tuyến đường hàng hải chiến lược, các định chế, nhân lực và tài sản ở nước ngoài, đã trở nên mối quan ngại chủ yếu ».

    Sách Trắng cũng cho rằng : « Với việc bành trướng các lợi ích quốc gia Trung Quốc, an ninh quốc gia đã trở nên dễ tổn thương hơn trước các biến động trong khu vực và trên thế giới, nạn khủng bố, hải tặc, và các thiên tai, dịch bệnh ».

    Đây không phải là lần đầu tiên Bắc Kinh nêu ra « lợi ích viễn hải » trong một văn kiện chính thức. Nhưng theo chuyên gia Mathieu Duchâtel, người đứng đầu văn phòng Bắc Kinh của Stockholm International Peace Research Institute, khái niệm này « đã được dành cho một chỗ quan trọng như thế trong Sách Trắng mới : mối quan ngại chủ yếu ».

    Đối đầu Mỹ-Trung tại Biển Đông

    « Ý tưởng này đã được cụ thể hóa, nay thì hầu như liên quan đến vị thế của Trung Quốc với tư cách một cường quốc, có những hoạt động cả trong nước và ngoài nước » – ông Duchâtel nhận định. Ông cũng là đồng tác giả với nhà ngoại giao Đan Mạch Jonas Parello-Plesner trong cuốn sách tiếng Anh sắp ra mắt mang tựa đề « China’s Strong Arm : Protecting Citizens and Asset Abroad ».

    Đối với nhà nghiên cứu trên : « Các vấn đề hàng hải trong khu vực và việc bảo vệ các lợi ích ngoài khu vực của một Trung Quốc toàn cầu hóa, phối hợp với nhau trong việc xây dựng sức mạnh hải quân Trung Quốc ». Ông nhấn mạnh : « Sự thay đổi giọng điệu là hiển nhiên so với Sách Trắng trước đó, vốn chú trọng sự hợp tác quốc tế của quân đội Trung Quốc trong các chiến dịch đa phương. Bối cảnh năm này hoàn toàn khác do sự đối đầu Trung-Mỹ tại Biển Đông, và chu trình nguy hiểm giám sát/ phản giám sát ».

    Theo ông Duchâtel : « Việc hải quân Trung Quốc giám sát liên tục Biển Đông giải thích rất nhiều điều về thái độ của Bắc Kinh (kể cả việc xây các đảo nhân tạo)». Các trao đổi trên làn sóng vô tuyến hôm 20/5, giữa phi hành đoàn chiếc máy bay trinh sát Posedon của Mỹ lúc bay phía trên các đảo san hô ngoài khơi Philippines và kiểm soát không lưu của hải quân Trung Quốc, trước ống kính quay phim của CNN, đã khiến giọng điệu giữa Bắc Kinh và Washington gay gắt thêm, trong lúc sắp diễn ra Đối thoại Shangri-La ở Singapore từ ngày 29 đến 31/5. Đây là điểm hẹn quan trọng của các Bộ trưởng Quốc phòng khu vực châu Á- Thái Bình Dương.

    « Tự do hàng hải » và « lợi ích viễn dương »

    Trong các trao đổi trên làn sóng điện, phía Mỹ nỗ lực đề cao tự do hàng hải, trong khi Trung Quốc ra lệnh – ban đầu còn bằng giọng điệu lịch sự, rồi càng lúc càng gay gắt hơn – đòi máy bay Mỹ phải rời khỏi « lãnh thổ thuộc chủ quyền Trung Quốc ».

    Trước đó Lầu Năm Góc đã tuyên bố sẽ nghiên cứu gởi chiến hạm và phi cơ đến khu vực 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo do Trung Quốc xây lên, khiến Bắc Kinh tức giận. Tờ Global Times có lượng phát hành lớn, phát ngôn viên hiếu chiến của chế độ, thậm chí còn kêu gọi Trung Quốc « chuẩn bị kỹ lưỡng » cho khả năng xảy ra xung đột với Hoa Kỳ.

    Phát biểu từ Trân Châu cảng (Pearl Harbour) nhân lễ chuyển giao quyền lực lãnh đạo Hạm đội Thái Bình Dương hôm thứ Tư 27/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter nhắc nhở rằng Hoa Kỳ muốn « đưa phi cơ và chiến hạm hoạt động khắp nơi luật pháp quốc tế cho phép ». Ông Carter đòi « chấm dứt ngay lập tức và về lâu về dài các dự án bồi đắp lấn biển của Trung Quốc và các nước liên quan ». Ông lên án Bắc Kinh « thông qua các hành vi tại Biển Đông, đang lệch pha với các tiêu chuẩn quồc tế làm cơ sở cho cấu trúc an ninh châu Á-Thái Bình Dương ».

    Đối với Mathieu Duchâtel, khái niệm « tự do hàng hải » mà Hoa Kỳ bảo vệ đối nghịch với « bảo vệ tại biển xa », đòn trả đũa cường điệu của Trung Quốc trong Sách Trắng mới. Theo ông : « Điều này đòi hỏi một hàng lang an ninh cho hải quân Trung Quốc trên hải phận quốc tế, có thể sẽ quan trọng trong việc sơ tán các công dân chẳng hạn. Đồng thời cũng gợi đến các hoạt động hộ tống các đoàn tàu thương mại như ở vịnh Aden ».

    Le Monde kết luận, hãy chờ xem người Trung Quốc thực hiện ý định của họ như thế nào.

    Châu Á sẽ giúp người Rohingya Miến Điện ?

    Cũng tại châu Á, Courrier International dịch bài viết của tờ The Wire (Ấn Độ) mang tựa đề « Liệu châu Á rốt cuộc sẽ giúp đỡ người Rohingya hay không ? ». Theo tác giả, cho dù Malaysia và Indonesia cuối cùng đã chấp nhận không đẩy tàu của người tị nạn ra biển, chỉ có một chính sách khu vực mới có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng nhân đạo này.

    Hình ảnh những người tị nạn đáng thương chen chúc trên những chiếc tàu mỏng manh trôi dạt trên biển Andaman đã gây sốc trên toàn thế giới. Châu Á đã biết đến cuộc khủng hoảng thuyền nhân, như làn sóng người tị nạn Việt Nam vào cuối thập niên 70, nhưng nay liên quan đến một tộc người ít được biết đến trong khu vực và lại càng ít hơn trên thế giới : Rohingya, người thiểu số theo đạo Hồi sống ở Miến Điện.

    Phát hiện những hố chôn người ở Thái Lan, quyết định thô bạo của Malaysia và Indonesia xô đuổi những tàu của người tị nạn ra biển khơi…Miến Điện và các quốc gia láng giềng đùn đẩy trách nhiệm cho nhau, khiến mạng sống của hàng ngàn người lâm vào nguy hiểm. Theo tờ báo, các chính quyền khu vực cần có một chính sách nhập cư chung nhân đạo hơn, đồng thời hợp tác chống bọn buôn người.

    Tờ Malayasiakini thì cho rằng phản ứng chậm chạp và thiếu phối hợp trước vấn đề người Rohingya càng chứng tỏ sự kém hiệu quả của các nước ASEAN. Nguyên tắc không can thiệp vào chuyện nội bộ của nước khác đã dẫn đến thái độ khoanh tay bỏ mặc, vi phạm quyền con người.

    Nhập cư : Vấn đề gây chia rẽ nước Mỹ

    Cũng liên quan đến hồ sơ nhập cư, nhưng tại Hoa Kỳ, bài xã luận của Le Monde nhận xét, không chỉ châu Âu đang phải đối mặt mà nước Mỹ, đất nước đông đảo người nhập cư, đang chia rẽ trong vấn đề này. Thậm chí tầm vóc của nó cũng ảnh hưởng lớn đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 08/11/2016.

    Nỗ lực của đảng Dân Chủ hợp pháp hóa những người nhập cư bất hợp pháp, luôn vấp phải sự chống đối của đa số dân biểu Cộng Hòa, với sự ủng hộ của một thiểu số Dân Chủ. Riêng đảng Tea Party với 90% là người da trắng thuộc giai cấp trung lưu, còn tố cáo một nước Mỹ thay đổi quá nhanh, « toàn cầu hóa » ngay từ bên trong, với người gốc Mỹ la-tinh và gốc Á chiếm quá nhiều chỗ đứng.

    Vấn đề là quan điểm này có thể khiến đảng Cộng Hòa phải trả giá trong kỳ bầu cử tổng thống năm tới, khi trên 70% người Mỹ gốc nhập cư bỏ phiếu cho phe Dân Chủ vì đảng này thoáng hơn. Vết rạn nứt Cộng Hòa – Dân Chủ đang trở thành hố ngăn cách giữa người da trắng và các cộng đồng thiểu số, mà tỉ lệ đang tăng lên trong số cử tri, đặc biệt là người Mỹ la-tinh.

    Người dân Hy Lạp ồ ạt rút tiền ngân hàng

    Tại châu Âu trên lãnh vực kinh tế, phụ trang Le Figaro cho biết « Người Hy Lạp tranh nhau rút tiền khỏi ngân hàng ». Chỉ trong ngày thứ Năm 28/5, khoảng 500 triệu euro đã bị các chủ tài khoản rút ra, vì người dân lo sợ Hy Lạp sẽ ra khỏi khu vực đồng euro và chính phủ kiểm soát vốn như đã xảy ra ở Chypre trước đây.

    Nếu tính từ tháng 11/2014 đến cuối tháng 4/2015, đã có 30,6 tỉ euro bị rút khỏi các ngân hàng Hy Lạp. Mối lo sợ « Grexit » dần dần đã bao trùm, kể cả những người ái mộ vị Thủ tướng cánh tả nhất. Áp lực của các chủ nợ, thương lượng rơi vào ngõ cụt và các tin đồn liên tiếp về việc thiết lập chế độ hai đồng tiền song song khiến dân chúng ngày càng lo âu.

    Hậu quả là vào ngày cuối tuần trước ngày lễ của Chính thống giáo, hàng người nối dài dằng dặc trước các ghi-sê, do sợ tiền lệ đã xảy ra ở nước láng giềng Chypre : ngày 17/03/2013 trước weekend kéo dài, chính phủ đã ra lệnh hạn chế số lượng tiền mặt rút ra từ ngân hàng.

    Báo Pháp : Từ FIFA, « Những người Cộng Hòa » đến ngoại giao cánh tả

    Le Monde đề cập đến « Platini- Blatter : Cuộc chiến trên đỉnh quyền lực bóng đá ». Trong lúc FIFA đang trong tâm bão với xì-căng-đan tham nhũng chưa từng thấy, Chủ tịch người Thụy Sĩ Joseph Blatter, 79 tuổi, vẫn trông cậy vào lá phiếu của các liên đoàn nhất là châu Phi để tại vị.

    Nhưng dù bám được chiếc ghế, ông Blatter không bình an vô sự : Michel Platini, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) lớn tiếng yêu cầu ông ra đi. Tổng thống Pháp và Thủ tướng Anh cũng tuyên bố ủng hộ thay đổi người đứng đầu FIFA, chỉ có Tổng thống Nga Vladimir Putin là lội ngược dòng, tố cáo « áp lực » của Mỹ muốn ngăn trở Cúp bóng đá thế giới diễn ra tại Nga.

    Trong khi đó nhật báo Le Figaro quan tâm đến việc đảng cánh hữu UMP đã chính thức đổi tên, với tựa trang nhất « Những người Cộng hòa sang trang mới cho UMP ». Theo tờ báo, kết quả giai đoạn đầu của chủ tịch đảng, cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy là tích cực về mặt đoàn kết bên trong.

    Giai đoạn hai bắt đầu từ hôm nay, với tên mới cho đảng « Những người Cộng hòa » được các đảng viên thông qua với tỉ lệ phiếu cao, ông phải chứng minh được sự thay đổi không chỉ ở tên gọi. Còn giai đoạn ba kể từ thứ Hai tới, ông Sarkozy cần chứng tỏ năng lực thu hút cử tri Pháp, hơn là chăm chăm qua mặt những đối thủ cạnh tranh trong nội bộ.

    Còn Libération dành trang bìa và 6 trang trong cho đề tài « Ngoại giao cánh tả đã đi đến đâu ? ». Tờ báo thiên tả cho rằng : «Thực dụng, can thiệp: Chính sách ngoại giao của ông François Hollande đã đi xa khỏi truyền thống cánh tả, tuy nhiên đã mang lại sức nặng cho nước Pháp trên trường quốc tế ».

    Nhật báo công giáo La Croix qua chủ đề « Biến đổi khí hậu nghĩa là gì ? » đã giải thích trong 10 câu hỏi và trả lời. Từ các dấu hiệu, nguyên nhân, hiệu ứng nhà kính, hành động của con người cho đến những tác động, biện pháp đối phó…trong bối cảnh còn 6 tháng nữa, 196 quốc gia sẽ họp tại Paris để cố gắng đạt đến một thỏa thuận toàn cầu về vấn đề này.

  3. haiz00 says:

    Hỏa tiễn của Trump ở Syria làm đảo lộn quan hệ Mỹ – Nga – Trung.
    Thụy My – Đăng ngày 10-04-201

    RFI
    Sự kiện Mỹ bất thần cho bắn hỏa tiễn vào Syria là chủ đề được hầu như tất cả các báo Pháp bàn luận ngày 10/04/2017. Le Monde đưa tít trang nhất « Bước ngoặt ngoại giao của Donald Trump » : Cơ hội hòa hoãn với Kremlin – đồng minh chính của Damas, đang trở nên mong manh. Tương tự, Les Echos chạy tựa lớn « Trung Quốc, Syria, Nga : Bước ngoặt lớn của ông Trump ». Khi tấn công chế độ Al Assad, tổng thống Mỹ đã đảo lộn thế trận tại Syria. Không chỉ nhận lấy rủi ro làm ông Vladimir Putin giận dữ, Donald Trump còn gây khó xử cho vị khách mời Tập Cận Bình.

    « America First » đi về đâu ?

    Thông tín viên Les Echos tại New York nhận định, tổng thống Mỹ đã từ bỏ chủ trương cô lập, ít nhất là trong lúc này ; và cuộc chiến chống tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (Daech, IS) được đưa xuống hàng thứ yếu.

    Ai cũng thấy rằng ông Donald Trump hoàn toàn phản nghĩa với Barack Obama. Việc ông nhanh chóng ra lệnh bắn hỏa tiễn vào Syria tối thứ Năm 6/4 đã khẳng định thêm : vừa bước vào Nhà Trắng chưa đầy ba tháng, ông nhìn nhận đã hành động do xúc động trước những tấm ảnh các trẻ em nạn nhân vụ tấn công hóa học của chế độ Assad hôm thứ Ba 4/4.

    Vụ tấn công của Mỹ được tổ chức trong vòng chưa đầy 48 tiếng đồng hồ, trong khi trước đây ông Barack Obama chần chừ suốt nhiều tuần lễ về cách thức trừng phạt vụ tấn công hóa học của Assad mùa hè 2013, và rốt cuộc từ chối can thiệp quân sự. Các đồng minh của Mỹ như Pháp, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ… lúc đó cảm thấy như bị phản bội, nay đồng loạt lên tiếng hoan nghênh. Việc biểu dương sức mạnh này không chỉ nhắm vào Bachar Al Assad, mà còn vào Iran và Bắc Triều Tiên.

    Tuy vụ tấn công đầu tiên nhắm vào chính quyền Damas chỉ ở mức độ khiêm tốn, nhưng đây là bước ngoặt ngoạn mục đối với tổng thống Donald Trump, trước đây vốn đòi ông Obama không hành động. Chuyên gia Marc Lynch của trường đại học George Washington cho rằng việc ông Trump thay đổi ý kiến nhanh như vậy cho thấy ông dễ bị ảnh hưởng. Vụ này cũng làm lung lay chủ trương « Nước Mỹ trước hết » đã góp phần làm nên chiến thắng của ông Trump. Lâu nay ông vẫn nghĩ rằng chống Daech mới là chính, sự ra đi của ông Assad chỉ là phụ.

    Tuy nhiên, tác giả bài viết cho rằng khó thể biết được lời khẳng định của ông Trump muốn « chấm dứt sự tàn sát ở Syria » có bao nhiêu phần trăm thành thật ; khi ngân sách nhân đạo dành cho các nạn nhân chế độ Damas bị cắt bớt, và ông còn từ chối tiếp nhận người tị nạn.

    Phải chăng vụ biểu dương sức mạnh vừa qua còn có mục đích nữa là làm quên đi những thất bại trong đối nội : cải cách Obamacare, những nghi ngờ về quan hệ với Nga. Về mặt này, việc tấn công Syria đã đảo ngược thế cờ cho ông Trump.

    Trump chứng tỏ có thể chống Daech lẫn Assad cùng lúc

    Trả lời phỏng vấn Les Echos, chuyên gia François Heisbourg, cố vấn giám đốc Quỹ Nghiên cứu Chiến lược cho rằng « Với vụ bắn hỏa tiễn này, ông Trump chứng tỏ có thể đồng thời chống cả Daech lẫn Assad ».

    Đây chỉ là « one shot » : tấn công vào các bunker và kho trữ chất độc sarin mà thôi. Điều này làm an tâm, cho thấy ông Trump không muốn lao vào chiến tranh. Washington cũng không thực sự muốn phá hủy phi đạo – vì có thể sửa chữa nhanh, nên phải không kích mỗi 48 giờ. Mỹ cũng chừa các trực thăng Nga gần đó ra. Không việc gì phải làm Assad yếu đi trước quân thánh chiến, chỉ nhằm cảnh cáo việc sử dụng vũ khí hóa học mà thôi.

    Theo ông Heisbourg, quan hệ Mỹ-Nga vẫn trong vòng kiểm soát, Kremlin sẽ không phản ứng quá mạnh. La Croix và Le Monde nói thêm, quân đội Nga tại chỗ được báo trước, đã không sử dụng hệ thống phòng không để đối phó, trong khi có sẵn các hỏa tiễn S-300 và S-400 ở căn cứ Hmeimim, Tartous. Ngược lại, với nhân tố quan trọng thứ hai là Trung Quốc, thì đáng ngại hơn. Ông Trump cho bắn hỏa tiễn ngay trong lúc Tập Cận Bình đang ở Washington, làm mất mặt ông Tập – một điều cấm kỵ đối với người châu Á.

    Le Monde ghi nhận, Trung Quốc vốn theo chân Nga, sử dụng 6/7 lần quyền phủ quyết về Syria, lần này tỏ ra hòa dịu bất thường, có lẽ do sự hiện diện của ông Tập ở Florida. Ví von đây là một cú đúp bi-da, chuyên gia Heisbourg nhận định vụ không kích như một sự dằn mặt Bắc Kinh về vấn đề Bình Nhưỡng, sẽ đè nặng lên quan hệ Mỹ-Trung sau này. Ông nhắc nhở đừng quên những nguy hiểm chiến tranh ở bán đảo Triều Tiên lẫn Biển Đông, đặc biệt là tham vọng của Bắc Kinh trên vùng biển này. Nhưng họ không phản ứng ngay, « dây pháo Trung Quốc thường rất dài ». Về hồ sơ này, Le Figaro phân tích kỹ lưỡng trong bài viết « Xung đột Mỹ-Trung sẽ nổ ra tại châu Á ? »

    Theo Les Echos, nếu trước đây ông Obama để Syria rơi vào tay Nga, với vụ tấn công vừa rồi, ông Trump đã giúp thoát được chiếc bẫy do Assad giăng ra : « Nếu quý vị chống lại tôi có nghĩa là ủng hộ thánh chiến ». Một thế lưỡng nan mà lâu nay nhiều nước phương Tây vẫn chưa biết giải quyết ra sao.

    Tam giác căng thẳng Mỹ-Nga-Trung

    Trong bài xã luận mang tên « Mỹ, Nga, Trung : Một tam giác căng thẳng », tác giả Jacques Hubert-Rodier của Les Echos cho rằng sự đối địch hoặc hòa hoãn của bộ ba Donald Trump, Vladimir Putin và Tập Cận Bình sẽ phác họa bộ mặt thế giới trong những thập niên đầu của thế kỷ 21.

    Điểm chung của ba nhà lãnh đạo này là chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi. « Giấc mơ Trung Hoa » của Tập Cận Bình là một sự pha trộn giữa cải cách và dân tộc chủ nghĩa cực đoan. « Chủ nghĩa ái quốc » của ông Putin nhằm tái lập quyền lực mạnh ở Matxcơva, tăng cường ảnh hưởng Nga trên thế giới, còn ông Donald Trump nêu cao khẩu hiệu « America First ».

    Nhưng ngồi vào Nhà Trắng chưa ấm chỗ, ông Trump đã mặc vào bộ áo thủ lĩnh chiến tranh. Riêng với Trung Quốc, về mặt quân sự chưa chắc Bắc Kinh nhanh chóng chịu chấp nhận các lý lẽ của Mỹ về việc triển khai hệ thống lá chắn tên lửa THAAD ở Hàn Quốc, và mối đe dọa xung đột ở Biển Đông vẫn còn đó. Theo tác giả, việc liên tục thay đổi chủ trương cho thấy với chính quyền non trẻ của ông Trump, nguy cơ căng thẳng hiển hiện ở cả ba góc của tam giác Mỹ-Nga-Trung.

    Nụ hôn thắm thiết Trump-Putin nay thành ảo tưởng

    Về quan hệ với Nga, thông tín viên Les Echos tại Matxcơva trong bài « Trump và Putin, từ thắm thiết đến đối đầu », cho rằng ông Putin vốn trông cậy vào sự hỗ trợ của tổng thống Mỹ để được phương Tây dỡ bỏ trừng phạt, nay sẽ phải chờ đợi lâu.

    Các báo Nga lâu nay vẫn vẽ lên một nụ hôn giữa Trump và Putin trong năm 2017, cũng « nóng bỏng » như chiếc hôn giữa tổng bí thư Liên Xô Leonid Brejnev và đồng minh Đông Đức Erich Honecker năm 1979, trong chiến tranh lạnh. Một bước tiến đầu tiên trong quan hệ quốc tế, mà Vladimir Putin hứa hẹn với dư luận Nga và những người hâm mộ ông ở phương Tây.

    Nhưng nụ hôn ấy đã không biến thành hiện thực. Sau khi Mỹ phóng hỏa tiễn vào căn cứ không quân Chayrat của Syria, ông Putin tố cáo việc « tấn công một quốc gia có chủ quyền », chối cãi trách nhiệm của Assad. Trong khi hình ảnh khủng khiếp của các trẻ em chết vì vũ khí hóa học chiếm trang nhất báo chí phương Tây, dân Nga hầu như không biết đến. Truyền hình Nga chỉ nói sơ qua, và không đưa bất kỳ hình ảnh nào của các nạn nhân.

    Từ khi Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ, truyền thông Nga thường nhắc đến ông, người đã ca ngợi ông Putin là « nhà lãnh đạo mạnh mẽ » nhiệt tình này gần đây đã nguội đi. Tướng Michael Flynn, người chủ trương bỏ cấm vận Nga gần đây phải từ chức ; còn tổng thống Trump trong bài diễn văn đầu tiên trước Quốc Hội, khi nói về việc tìm kiếm các đối tác mới cho Hoa Kỳ, đã không nhắc đến Nga. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson thì đánh giá Nga là « nguy hiểm », cáo buộc Nga đã « xâm lăng » Ukraina. Phát ngôn viên điện Kremlin Dimitri Peskov cay cú nói : « Nga và Mỹ đã mất thời gian vô ích ».

    Bình Nhưỡng, mục tiêu sắp tới của Trump ?

    Còn về châu Á, sau khi dằn mặt Assad ở Syria, việc hàng không mẫu hạm nguyên tử Mỹ hướng về bán đảo Triều Tiên cũng khiến dư luận rất chú ý. Liệu Bắc Triều Tiên sẽ là mục tiêu sắp tới hay không ?

    Libération nêu ra bản báo cáo của Stratfor năm 2016, cho biết Hoa Kỳ có đủ phương tiện quân sự (oanh tạc cơ, phi cơ tiêm kích, tiềm thủy đĩnh, khu trục hạm) để bắn đi trên 600 hỏa tiễn và « bom thông minh », ngay trong đợt tấn công đầu tiên. Tuy nhiên, trận bão lửa này có thể làm Hàn Quốc và Nhật Bản gánh chịu nguy hiểm, Bắc Triều Tiên sở hữu các xe cơ giới có thể phóng tên lửa, khó thể phát hiện.

    Giáo sư Carl Schuster, trường đại học Hawai Pacifique nhận định, về mặt quân sự thì tất cả đều khả thi, tuy nhiên cần cân nhắc giữa được và mất. Theo NBC, Hội đồng An ninh Quốc gia mới đây đã đề xuất với tổng thống Donald Trump một số hướng. Thứ nhất, có thể đưa vũ khí hạt nhân Mỹ đến Hàn Quốc – lần đầu tiên từ 25 năm qua, việc này sẽ khiến Bắc Kinh nổi giận. Thứ hai, cố gắng trừ khử Kim Jong Un và những quan chức chịu trách nhiệm về chương trình nguyên tử và đạn đạo. Hướng thứ ba là cho lực lượng đặc biệt Mỹ và Hàn xâm nhập vào miền Bắc để phá hoại các cơ sở hạ tầng chiến lược.

    Hiện giờ, tất cả khả năng đều để ngỏ, và ông Trump đã từng cảnh cáo nếu Trung Quốc không giải quyết vấn đề Bắc Triều Tiên thì Hoa Kỳ sẽ hành động. Một số người cho rằng đây chỉ là lời nói suông. Các hỏa tiễn Tomahawk bắn vào Syria đã bất thần khiến những lời đe dọa của Donald Trump trở nên khả tín.

    Le Monde nhắc lại câu nói của ông Obama : « Không phải vì có chiếc búa tốt nhất mà ở đâu có vấn đề chúng ta đều coi đó là những cây đinh ». Còn đối với ông Trump, có lẽ ông nghĩ rằng đã có búa tốt trong tay thì tại sao lại không sử dụng.

    Bầu cử tổng thống Pháp : Cơ hội dàn đều cho các bên

    Cuộc đua vào điện Elysée ngày càng gay cấn. Libération chơi chữ « Mélenchon-Fillon, cuộc đấu tranh giành chỗ » – (thay vì cuộc đấu tranh giai cấp). Lãnh tụ đảng Nước Pháp Bất Khuất nay đã vượt qua ứng cử viên cánh hữu François Fillon trong thăm dò, với 42% người Pháp cho rằng ông sẽ là một tổng thống giỏi. Một sự ngoi lên ngoạn mục vào lúc chỉ còn 15 ngày nữa là đến kỳ bầu cử tổng thống.

    Le Figaro nhận định « Fillon, 15 ngày để thay đổi định mệnh ». Ứng cử viên của đảng Những Người Cộng Hòa ngày 09/04 đã huy động đông đảo người ủng hộ tại Paris, cổ vũ cho « niềm tự hào Pháp » trước các đối thủ Macron, Le Pen.

    Cũng về cuộc bầu cử tổng thống Pháp, nhật báo công giáo La Croix giải thích « Chủ thuyết xã hội của Giáo hội nói gì » : Giáo hội Công giáo đưa ra các tiêu chuẩn về xã hội để chọn lựa, chứ không thiên về một ứng cử viên nào.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s